November in Nederland
November in Nederland
November is afgeleid van Novem, voor de oude Romeinen de negende maand. Vanouds is het de Allerheiligenmaand, waarin de overleden worden herdacht. Vroeger was het de maand van de jacht en het slachten van dieren, de jacht-, slacht- of bloedmaand. Andere benamingen hebben betrekking op het weer: nevel- en windmaand en ook dolmaand dat wijst op het onbestendige weer.
Onbestendigheid is inderdaad troef in november en vaak komt dan de eerste heftige najaarstorm langs. Op 13 november 1972 werd ons land getroffen door een van de zwaarste stormen in zeker honderd jaar. Aan de kust werd minstens een uur windkracht 11 bereikt met windstoten van meer dan 150 km/uur, maar ook boven land spookte het. De schade aan de bossen was enorm. Toch is november nog niet de stormachtigste maand, de komende maanden is de kans op een flinke storm nog groter, al gaan er heel wat winters voorbij zonder storm. Gemiddeld over het land waait het in november op 11 dagen met windkracht 5 of meer, terwijl in de zomer die kracht maar op 6 of 7 dagen wordt bereikt.
De onstuimigheid komt niet alleen in de wind en buienactiviteit tot uiting, ook de temperatuur maakt grote sprongen. Normaal (gemiddeld over 1971-2000 van vijftien weerstations) is een temperatuurgemiddelde van 6,3 graden. Dat is ruim een graad warmer dan in het begin van de 20e eeuw. De uitersten lagen in De Bilt tussen gemiddeld 10,2 (1994) en 1,3 graden (1921). Dat laatste jaar bood in november al winter: op 30 november 1921 werd in De Bilt -14,4 graden gemeten. Een schril contrast met de 21,0 graden op 7 november 1955 in Maastricht. De temperatuurdaling komt ook in de gemiddelden tot uiting: aan het einde van de maand is het zo'n 4 graden kouder dan in het begin. In het binnenland telt de maand 6 tot 8 dagen met vorst tegen 3 aan de kust. Anderzijds werd het op 1 of 2 dagen nog meer dan 15 graden.
November is de natste maand van het jaar met landelijk 79 mm neerslag in 72 uur. Aan de kust, waar de warme zee zorgt voor meer buien, is ruim 100 mm heel normaal. In het binnenland valt minder, het minst in Limburg met plaatselijk minder dan 60 mm als maandsom. Op gemiddeld 2 dagen sneeuwt het en ook op 2 dagen wordt hagel gerapporteerd. De zon schijnt landelijk 59 uur, ongeveer de helft van de zonneschijnduur in oktober. In december wordt het nog iets somberder maar daarna laat de zon zich weer vaker zien.
©KNMI
November is afgeleid van Novem, voor de oude Romeinen de negende maand. Vanouds is het de Allerheiligenmaand, waarin de overleden worden herdacht. Vroeger was het de maand van de jacht en het slachten van dieren, de jacht-, slacht- of bloedmaand. Andere benamingen hebben betrekking op het weer: nevel- en windmaand en ook dolmaand dat wijst op het onbestendige weer.
Onbestendigheid is inderdaad troef in november en vaak komt dan de eerste heftige najaarstorm langs. Op 13 november 1972 werd ons land getroffen door een van de zwaarste stormen in zeker honderd jaar. Aan de kust werd minstens een uur windkracht 11 bereikt met windstoten van meer dan 150 km/uur, maar ook boven land spookte het. De schade aan de bossen was enorm. Toch is november nog niet de stormachtigste maand, de komende maanden is de kans op een flinke storm nog groter, al gaan er heel wat winters voorbij zonder storm. Gemiddeld over het land waait het in november op 11 dagen met windkracht 5 of meer, terwijl in de zomer die kracht maar op 6 of 7 dagen wordt bereikt.
De onstuimigheid komt niet alleen in de wind en buienactiviteit tot uiting, ook de temperatuur maakt grote sprongen. Normaal (gemiddeld over 1971-2000 van vijftien weerstations) is een temperatuurgemiddelde van 6,3 graden. Dat is ruim een graad warmer dan in het begin van de 20e eeuw. De uitersten lagen in De Bilt tussen gemiddeld 10,2 (1994) en 1,3 graden (1921). Dat laatste jaar bood in november al winter: op 30 november 1921 werd in De Bilt -14,4 graden gemeten. Een schril contrast met de 21,0 graden op 7 november 1955 in Maastricht. De temperatuurdaling komt ook in de gemiddelden tot uiting: aan het einde van de maand is het zo'n 4 graden kouder dan in het begin. In het binnenland telt de maand 6 tot 8 dagen met vorst tegen 3 aan de kust. Anderzijds werd het op 1 of 2 dagen nog meer dan 15 graden.
November is de natste maand van het jaar met landelijk 79 mm neerslag in 72 uur. Aan de kust, waar de warme zee zorgt voor meer buien, is ruim 100 mm heel normaal. In het binnenland valt minder, het minst in Limburg met plaatselijk minder dan 60 mm als maandsom. Op gemiddeld 2 dagen sneeuwt het en ook op 2 dagen wordt hagel gerapporteerd. De zon schijnt landelijk 59 uur, ongeveer de helft van de zonneschijnduur in oktober. In december wordt het nog iets somberder maar daarna laat de zon zich weer vaker zien.
©KNMI
